Bacakta ağrı ve şişlik, günlük klinik pratikte sık karşılaşılan ve altta yatan nedenine göre masum ya da hayatı tehdit edici olabilen önemli bir semptom kombinasyonudur. Bu bulgular akut ya da kronik gelişebilir ve doğru değerlendirme için sistematik bir yaklaşım gerektirir.
Derin Ven Trombozu (DVT)
Bacakta ani gelişen, tek taraflı şişlik ve ağrı varlığında ilk akla gelmesi gereken durumlardan biri derin ven trombozudur. DVT’de genellikle baldırda hassasiyet, ısı artışı ve çevre farkı saptanabilir.
Fizik muayenede, baldır kaslarının gerilmesiyle ortaya çıkan ağrıyı değerlendirmek amacıyla Homans bulgusu kullanılabilir. Bu manevra tek başına tanı koydurucu olmamakla birlikte, klinik şüpheyi artıran destekleyici bir muayene bulgusudur. DVT şüphesinin yüksek olduğu hastalarda ileri değerlendirme gereklidir.
Kas-İskelet Sistemi Kaynaklı Nedenler
Kas zorlanmaları, kas yırtıkları ve tendon inflamasyonları bacak ağrısının sık nedenlerindendir. Bu durumlarda ağrı genellikle hareketle artar ve lokalize hassasiyet ön plandadır. Sistemik bulguların eşlik etmemesi ayırıcı tanıda yardımcıdır.
Bazı kas-iskelet sistemi patolojilerinde fizik muayene bulguları yanlışlıkla vasküler kökenli ağrılarla karıştırılabilir, bu nedenle dikkatli değerlendirme önemlidir.
Enfeksiyöz ve İnflamatuvar Nedenler
Selülit gibi yumuşak doku enfeksiyonlarında bacakta kızarıklık, ısı artışı ve şişlik belirgindir. Enfeksiyöz nedenlerde ağrıya sıklıkla ateş ve genel durum bozukluğu eşlik eder.
Bu tablolar, DVT ile klinik olarak karışabileceğinden dikkatli ayırıcı tanı yapılmalıdır.
Venöz Yetmezlik ve Diğer Dolaşım Bozuklukları
Kronik venöz yetmezlikte bacaklarda gün sonunda artan şişlik, dolgunluk hissi ve cilt değişiklikleri görülebilir. Uzun süre ayakta kalma sonrası semptomların artması tipiktir.
Bu hastalarda akut trombozdan farklı olarak ağrı genellikle daha hafiftir ve uzun sürelidir.
Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir?
Bacakta ani gelişen şişlik, şiddetli ağrı, cilt renginde belirgin değişiklik veya nefes darlığı gibi ek semptomların varlığı, acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Özellikle DVT ve buna bağlı komplikasyonlar erken tanı ile önlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Bacakta ağrı ve şişlik ne zaman tehlikelidir?
Bacakta ani gelişen tek taraflı şişlik, şiddetli ağrı, ciltte belirgin renk değişikliği veya nefes darlığının eşlik etmesi ciddi bir duruma işaret edebilir. Bu bulgular özellikle derin ven trombozu veya pulmoner emboli gibi hayatı tehdit edebilen tablolarla ilişkili olabileceğinden acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Bacakta ağrı ve şişlik derin ven trombozu (DVT) belirtisi olabilir mi?
Evet. Özellikle tek taraflı bacak şişliği, baldırda hassasiyet, ısı artışı ve ağrı DVT için uyarıcı belirtiler arasında yer alır. Bu tür semptomlar varlığında gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir.
Kaynaklar
Mayo Clinic
Deep vein thrombosis (DVT) – Symptoms and causes.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/deep-vein-thrombosis/symptoms-causes/syc-20352557
National Health Service (NHS)
Deep vein thrombosis (DVT).
https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/
Cleveland Clinic
Leg pain and swelling: Causes and diagnosis.
https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/21116-leg-pain-and-swelling