Karpal tünel sendromu, ön koldan ele uzanan medyan sinirin bilek seviyesinde sıkışmasıyla ortaya çıkan nörolojik bir durumdur.
Bu sıkışma genellikle tekrarlayan el ve bilek hareketleri, travma, ya da diyabet ve romatoid artrit gibi sistemik hastalıkların sonucu gelişir.
Bu durum, sinirin geçtiği karpal tünel adlı dar anatomik kanalda meydana gelen basınç artışından kaynaklanır. Sonuç olarak sinir iletimi aksar ve kişi hem ağrı hem de duyu kaybı yaşar.
Karpal Tünel Sendromunun Belirtileri
Karpal tünel sendromu, yavaş ilerleyen ancak günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyen belirtilerle kendini gösterir.
En sık gözlenen semptomlar şunlardır:
- Başparmak, işaret, orta ve yüzük parmağında uyuşma, karıncalanma veya yanma hissi
- Küçük nesneleri tutmada zorlanma, düğme ilikleme gibi ince motor hareketlerde güçlük
- El veya bilekte ağrı; bazen ağrı ön kola kadar yayılabilir
- Kavrama gücünde azalma, elin zayıflaması
- Bilek ve elde şişlik ya da inflamasyon hissi
Bununla birlikte, gece artan uyuşma ve ağrı da karpal tünel sendromunun tipik özelliklerindendir.
Tanı ve Değerlendirme
Tanı, genellikle fizik muayene ve sinir fonksiyon testleri ile konur.
Hekim, bilek hareketlerini değerlendirir ve ağrının dağılımını inceler.
Ayrıca şu tanı yöntemlerinden yararlanılır:
- Elektromiyografi (EMG): Sinir iletim hızını ölçer.
- Ultrason veya MRI: Median sinirin sıkıştığı alanı gösterir.
- Phalen ve Tinel testleri: Klinik muayenede sık kullanılan özel testlerdir.
Erken tanı, sinir hasarının kalıcı hale gelmesini önlemek açısından çok önemlidir.
Tedavi ve Yönetim
Tedavi, semptomların süresine ve şiddetine göre planlanır.
Amaç, median sinir üzerindeki basıncı azaltmak ve fonksiyon kaybını önlemektir.
1. Konservatif (Cerrahi Dışı) Tedavi
Hafif vakalarda şu yöntemler genellikle etkilidir:
- Dinlenme ve bilek hareketlerinin kısıtlanması
- Bilek atelleri ile nötral pozisyonda sabitleme
- Yaşam tarzı değişiklikleri (bilgisayar kullanımı, el tekrarlı yükleri azaltma)
- NSAID’ler (ibuprofen, naproksen vb.) ile ağrı ve inflamasyon kontrolü
Ayrıca, ergonomik düzenlemeler yapmak bilek üzerindeki baskıyı azaltır.
2. İlaç ve Enjeksiyon Tedavisi
Orta şiddetteki vakalarda:
- Kortikosteroid enjeksiyonları, sinir çevresindeki inflamasyonu hızla azaltabilir.
Bu yöntem genellikle cerrahiye gerek kalmadan geçici rahatlama sağlar.
3. Cerrahi Tedavi
Ciddi veya uzun süredir devam eden olgularda cerrahi dekompresyon gerekir.
Cerrahi işlemde, siniri sıkıştıran karpal ligament kesilerek tünel genişletilir.
Böylece median sinir üzerindeki basınç azalır ve sinir fonksiyonu zamanla iyileşir.
Ayırıcı Tanı
Bazı nörolojik ya da kas-iskelet sistemi hastalıkları, karpal tünel sendromuna benzer semptomlar oluşturur. Bu nedenle doğru tanı için hekim değerlendirmesi şarttır.
Ayırıcı tanıda düşünülmesi gereken başlıca hastalıklar:
- Servikal radikülopati (boyun kaynaklı sinir sıkışması)
- Torasik çıkış sendromu
- Periferik nöropatiler (özellikle diyabete bağlı)
Bu hastalıklar, karpal tünel sendromu ile karışabileceğinden dikkatli klinik muayene gerekir.
Sonuç
Karpal tünel sendromu, erken tanı konulduğunda tamamen tedavi edilebilen bir sinir sıkışması hastalığıdır.
Tedavi edilmediğinde ise sinir hasarı kalıcı hale gelebilir.
Bu nedenle, el ve bilek ağrısı ya da uyuşma gibi belirtiler yaşayan kişilerin erken dönemde nörolojik değerlendirme yaptırması büyük önem taşır.
Uygun tedavi ile el fonksiyonları geri kazanılır ve yaşam kalitesi belirgin biçimde artar.
Kaynaklar
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Carpal Tunnel Syndrome Overview. 2024.
- StatPearls [Internet]. Carpal Tunnel Syndrome. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
- Atroshi I, et al. Prevalence of carpal tunnel syndrome in a general population. JAMA. 1999;282(2):153-158.
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). Carpal Tunnel Syndrome Fact Sheet. 2023.