Froment belirtisi, kişinin başparmak ve işaret parmağı arasında bir nesneyi sıkıca tutamaması ile ortaya çıkan klinik bir bulgudur. Bu test, özellikle ulnar sinir felci veya zayıflığının değerlendirilmesinde kullanılır. Belirti ilk kez Fransız nörolog Jules Froment tarafından tanımlanmıştır.
Froment Belirtisinin Anatomik Temeli
Froment belirtisi, adductor pollicis kasının zayıflığı veya işlev kaybı ile doğrudan ilişkilidir.
Bu kas, başparmağın işaret parmağına doğru bastırılmasını sağlar ve ulnar sinir tarafından kontrol edilir.
Eğer ulnar sinir zarar görürse, kişi nesneyi tutmak için başparmağını aşırı bükerek bu eksikliği telafi eder.
Bu hareketi flexor pollicis longus kası oluşturur ve onu median sinir yönetir.
Dolayısıyla, başparmağın bükülmesi ulnar sinir fonksiyon kaybının tipik bir göstergesidir.
Froment Belirtisi Nasıl Test Edilir?
Test oldukça basittir ve kolayca uygulanabilir.
İlk olarak hastadan bir kağıt parçasını başparmak ve işaret parmağı arasında tutması istenir.
Ardından muayeneyi yapan kişi kağıdı çekmeye çalışır.
Eğer hasta kağıdı tutmak için başparmağını bükmek zorunda kalıyorsa, bu durum pozitif Froment belirtisidir.
Bu durumda adductor pollicis kası yeterince çalışmaz ve kişi flexor pollicis longus kasını kullanarak gücü telafi eder.
Sonuç olarak başparmak fleksiyonu (bükülmesi) gözlenir.
Klinik Önemi
Froment belirtisi, ulnar sinir fonksiyonunu değerlendirmede hekimlere önemli bilgiler sağlar.
Bu belirti, sinir sıkışması ya da zayıflığının nedenini anlamak için özellikle yararlıdır.
1. Ulnar Sinir Felci
En sık neden, sinirin dirsek (kübital tünel) veya bilek (Guyon kanalı) seviyesinde sıkışmasıdır.
Bu durum kas zayıflığına ve tutma gücünde azalmaya yol açar.
2. Travma ve Yaralanmalar
Dirsek veya el bileğindeki kırıklar sinir hasarına neden olabilir.
Bunun sonucunda Froment belirtisi kolaylıkla ortaya çıkar.
3. Nöropatiler
Özellikle diyabetik nöropati gibi sistemik hastalıklar da ulnar siniri etkileyebilir.
Bu nedenle diyabetli hastalarda Froment belirtisi sıkça pozitif bulunur.
Ayırıcı Tanı
Pozitif Froment belirtisi her zaman sadece ulnar sinir lezyonunu göstermez.
Bu nedenle değerlendirme yaparken diğer olasılıkları da göz önünde bulundurmak gerekir.
Örneğin:
- Karpal tünel sendromu (median sinir etkilenmesi)
- Romatoid artrit (inflamatuar süreç nedeniyle)
- Kas-iskelet sistemi yaralanmaları
Bu hastalıkların dışlanması, doğru tanı koymayı kolaylaştırır.
Tedavi ve Yönetim
Tedavi, altta yatan nedenin belirlenmesine göre planlanır.
Amaç, hem sinir üzerindeki baskıyı azaltmak hem de el kaslarının gücünü yeniden kazandırmaktır.
1. Sinir Baskısını Azaltma
Ulnar sinir sıkışması varsa, fizik tedavi, ergonomik önlemler veya gerekirse cerrahi dekompresyon uygulanır.
Bu yaklaşım sinirin tekrar normal şekilde çalışmasını sağlar.
2. Kas Güçlendirme Egzersizleri
El kaslarını hedefleyen egzersizler, adductor pollicis fonksiyonunu güçlendirir.
Ayrıca düzenli rehabilitasyon, el becerilerini geri kazandırır.
3. Nöropati Tedavisi
Eğer neden diyabet veya başka sistemik bir durumsa, kan şekeri kontrolü sağlanmalıdır.
Ek olarak, nöropatik ağrı için pregabalin veya duloksetin gibi ilaçlar kullanılabilir.
Sonuç
Sonuç olarak, Froment belirtisi, ulnar sinir felci ve nöropatilerin tanısında basit ama son derece etkili bir testtir.
Başparmağın bükülme hareketi, sinir fonksiyon kaybını açıkça gösterir.
Bu nedenle hekimler, el kas gücü değerlendirmelerinde Froment testini mutlaka uygulamalıdır.
Erken tanı sayesinde sinir hasarı ilerlemeden tedaviye başlanabilir.
Kaynaklar
- Froment J. Sign of paralysis of the ulnar nerve. Rev Neurol (Paris). 1915.
- Mackinnon SE, Novak CB. Ulnar nerve entrapment and Froment’s sign. J Hand Surg Am. 1994;19(5):817-824.
- StatPearls [Internet]. Ulnar Nerve Injury. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ (erişim tarihi: Kasım 2025)