Transözofageal ekokardiyografi (TEE), kalbin ultrason ile değerlendirilmesinde kullanılan ileri bir görüntüleme yöntemidir. TEE’de ultrason probu yemek borusu (özofagus) içine yerleştirilir. Özofagusun kalbe çok yakın olması sayesinde, özellikle sol atriyum, mitral kapak, aort kapağı ve atriyal septum gibi yapılar daha yüksek çözünürlükle görüntülenebilir.
TEE, standart transtorasik ekokardiyografinin (TTE) yetersiz kaldığı durumlarda tanısal doğruluğu belirgin şekilde artırır ve birçok klinik senaryoda tedavi kararlarını doğrudan etkiler.
TEE Ne Zaman İstenir? (Endikasyonlar)
Transözofageal ekokardiyografi (TEE) en sık şu durumlarda tercih edilir:
1) Enfektif Endokardit Şüphesi
- Kapak üzerinde vejetasyon, abse, perforasyon veya protez kapak komplikasyonları şüphesinde TEE, TTE’ye göre daha duyarlıdır.
- Özellikle protez kapak endokarditinde ve intrakardiyak cihaz (pacemaker/ICD) varlığında TEE kritik önem taşır.
2) Kardiyoembolik İnme / Emboli Araştırması
- Sol atriyum/sol atriyal apendikste (LAA) trombüs değerlendirmesi
- Patent foramen ovale (PFO) ve atriyal septal defekt (ASD) araştırması
3) Aort Patolojileri
- Aort disseksiyonu şüphesinde hızlı ve yatak başı değerlendirme (özellikle hemodinamik instabil hastada)
4) Kapak Hastalıklarının Detaylı Değerlendirilmesi
- Mitral kapak prolapsusu, rüptür, endokardiyal kitleler veya TTE’de net değerlendirilemeyen durumlar
5) Perioperatif / Girişimsel Rehberlik
- Kardiyak cerrahi sırasında intraoperatif değerlendirme
- MitraClip/TAVI gibi girişimlerde prosedür rehberliği
TEE ile TTE Arasındaki Farklar
TEE’nin avantajları:
- Kalbe çok yakın prob konumu → daha net görüntü
- Obezite, amfizem, göğüs duvarı problemleri gibi TTE’yi zorlaştıran durumlarda bile yüksek kalite
- Sol atriyal apendiks trombüsü ve protez kapak patolojilerinde üstün
TEE’nin dezavantajları:
- İnvasiv bir işlemdir (özofagusa prob yerleştirilir)
- Sedasyon gerekebilir
- Nadir de olsa komplikasyon riski vardır
TEE Öncesi Hazırlık
Transözofageal ekokardiyografi (TEE) öncesinde genellikle şu adımlar uygulanır:
- Açlık: Çoğu merkezde 6 saat açlık önerilir (aspirasyon riskini azaltmak için)
- Boğaz anestezisi: Lokal sprey ile gag refleksi azaltılır
- Sedasyon: Hastanın durumuna göre hafif sedasyon verilebilir
- Takma diş / protez: İşlem öncesi çıkarılır
- Vital bulgular ve oksijen satürasyonu işlem boyunca izlenir
TEE Nasıl Yapılır?
TEE sırasında hasta yan yatar pozisyonda olur. Prob ağızdan ilerletilerek özofagusa yerleştirilir. İşlem boyunca kalp farklı açılardan görüntülenir ve gerekli ölçümler yapılır. İnceleme süresi çoğunlukla 10–30 dakika arasındadır (merkez ve klinik soruya göre değişebilir).
TEE Riskleri ve Yan Etkileri
TEE genel olarak güvenli bir işlemdir; ancak olası yan etkiler şunlardır:
- Boğaz ağrısı, ses kısıklığı (geçici)
- Bulantı, öğürme
- Nadir: aspirasyon, diş/özofagus travması
- Çok nadir: özofagus perforasyonu veya kanama
Özofagus varisi, ciddi özofajit, striktür veya yakın dönemde üst GIS cerrahisi gibi durumlarda TEE riskli olabilir ve işlem öncesi mutlaka değerlendirilmelidir.
Klinik Özet
Transözofageal ekokardiyografi (TEE), özellikle endokardit, sol atriyal trombüs, protez kapak komplikasyonları ve aort patolojileri gibi kritik durumlarda tanısal değeri yüksek bir yöntemdir. TTE’nin sınırlı kaldığı vakalarda, doğru tanı ve doğru tedaviye giden yolu hızlandırır.