Deltoid kası, omuz bölgesinde yer alan, kolun hareketlerinden ve omuz ekleminin stabilitesinden sorumlu büyük ve güçlü bir iskelet kasıdır. Üçgen şeklindeki yapısı nedeniyle adını Yunanca “delta” harfinden alır. Günlük yaşamda kolu kaldırma, yana açma, öne ve arkaya götürme gibi pek çok hareket deltoid kası sayesinde gerçekleşir.
Deltoid kası, omuz kasları arasında hem fonksiyonel hem de estetik açıdan en belirgin olanıdır.
Deltoid Kası Anatomisi
Deltoid kası üç farklı bölümden (pars) oluşur:
1. Ön Deltoid (Pars clavicularis)
- Köken: Klavikulanın lateral kısmı
- Görev:
- Kolu öne kaldırma (fleksiyon)
- İç rotasyon
- Günlük hayatta itme ve kaldırma hareketlerinde aktiftir.
2. Orta Deltoid (Pars acromialis)
- Köken: Akromion
- Görev:
- Kolu yana kaldırma (abduksiyon)
- Omuzun geniş görünümünden en çok sorumlu olan bölümdür.
3. Arka Deltoid (Pars spinalis)
- Köken: Skapulanın spina scapulae bölgesi
- Görev:
- Kolu arkaya götürme (ekstansiyon)
- Dış rotasyon
- Çekme hareketlerinde ve postürün korunmasında etkilidir.
Tüm lifler humerusun tuberositas deltoidea bölgesine tutunur.
Deltoid Kası Fonksiyonları
Deltoid kasının temel görevleri şunlardır:
- Omuz ekleminin stabilitesini sağlamak
- Kolu yana, öne ve arkaya hareket ettirmek
- Günlük aktivitelerde kolun kontrollü kullanımını desteklemek
- Spor ve fiziksel aktivitelerde güç üretmek
Rotator manşet kasları ile birlikte çalışarak omuz ekleminin çıkık ve zorlanmalara karşı korunmasına yardımcı olur.
Deltoid Kası Klinik Önemi
Deltoid kası tıp pratiğinde önemli bir yere sahiptir:
- İntramüsküler enjeksiyonlar en sık bu kasa uygulanır
- Aşırı kullanım veya travma sonucu deltoid tendiniti gelişebilir
- Omuz çıkıkları ve sinir yaralanmaları (özellikle aksiller sinir) deltoid fonksiyonunu etkileyebilir
- Kas atrofisi, omuz hareketlerinde belirgin kısıtlılığa yol açar
Aksiller sinir hasarında deltoid kası felci görülür ve kolun abduksiyonu zorlaşır.
Deltoid Kası Ağrısı Neden Olur?
Deltoid kasında ağrıya yol açabilecek başlıca nedenler:
- Yanlış enjeksiyon tekniği
- Aşırı spor veya ağırlık çalışması
- Omuz eklemi zorlanmaları
- Travma ve düşmeler
- Servikal kaynaklı yansıyan ağrılar
Uzun süren veya şiddetli ağrılarda mutlaka tıbbi değerlendirme gerekir.
Deltoid Kası Nasıl Güçlendirilir?
Deltoid kasını güçlendirmek için sık kullanılan egzersizler:
- Lateral raise
- Front raise
- Overhead press
- Reverse fly
Egzersizler sırasında doğru form ve aşırı yüklenmeden kaçınmak omuz sağlığı açısından önemlidir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Deltoid kası nerede bulunur?
Omuz eklemini çevreleyen ve kolun üst kısmını kaplayan kas grubudur.
Deltoid kası olmadan kol hareket eder mi?
Rotator manşet kasları yardımcı olsa da, deltoid olmadan kolun kaldırılması ciddi şekilde kısıtlanır.
Deltoid kası enjeksiyonu güvenli midir?
Doğru anatomik noktaya ve uygun teknikle yapıldığında güvenlidir.
Özet
Deltoid kası, omuz hareketlerinin merkezinde yer alan, üç bölümlü ve çok fonksiyonlu bir kastır. Hem klinik uygulamalarda hem de günlük yaşamda büyük öneme sahiptir. Omuz ağrıları, enjeksiyonlar ve spor yaralanmaları açısından deltoid kasının anatomisinin iyi bilinmesi gerekir.
Kaynaklar
- Moore KL, Dalley AF, Agur AMR. Clinically Oriented Anatomy. 8. Baskı. Wolters Kluwer; 2018.
- Standring S (Ed.). Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42. Baskı. Elsevier; 2021.
- Drake RL, Vogl W, Mitchell AWM. Gray’s Student Anatomy. 4. Baskı. Elsevier; 2020.
- Snell RS. Clinical Anatomy by Regions. 10. Baskı. Wolters Kluwer; 2019.
- Netter FH. Atlas of Human Anatomy. 8. Baskı. Elsevier; 2022.
tibbiterimler.com – Tıbbi anatomi ve klinik terimler için güvenilir kaynak